Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yaptığı yeni çalışma tasarrufta bir çığır niteliğinde adeta. Bu yeni düzenlemeyle, büyük yapılar için yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı zorunlu hale geliyor. Buna göre söz konusu sistemler, 1 Ocak 2026’dan itibaren belirli nitelikteki özel ve kamu binalarında kurulmadan ruhsat verilemeyecek.
11 Mart’ta Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, depo hacmi 7 metreküpü aşan yapılar, 2 bin metrekareden büyük parsellere sahip projeler, çatı iz düşümü 1000 metrekarenin üzerindeki özel yapılar ve tüm büyük kamu binaları yağmur suyu sistemi kurmak zorunda olacak.
Bakanlık, bu uygulama sayesinde yıllık 6.2 milyon metreküp suyun geri kazanılacağını belirtti. Arıtılan yağmur sularının bahçe sulamasında ve tuvalet rezervuarlarında kullanılacağı ifade edildi.
Düzenlemeye göre yatak kapasitesi 200’ü geçen konaklama tesisleri, 10 bin metrekareyi aşan AVM’ler ve 30 bin metrekare üzerindeki kamu yapıları da gri su sistemi kuracak.
Duş, küvet ve lavabolardan elde edilen gri su arıtılarak yalnızca tuvalet rezervuarlarında değerlendirilecek. Bu uygulamayla yıllık yaklaşık 4 milyon metreküp su tasarrufu sağlanması hedefleniyor.
Depolama tanklarının konumuna ilişkin teknik şartlar da belirlendi. Buna göre tanklar arka ve yan bahçelere yer altına yerleştirilecek. Ön bahçeye konulacak tanklar için ise yoldan en az 2 metre mesafe şartı aranacak.
Yağmur suyu depolama kapasitesi, çatının yapısı ve ilin yağış ortalamasına göre toplanabilir su miktarının en az yüzde 6’sını karşılayacak şekilde tasarlanacak. Gri su depoları ise bağlı olduğu rezervuarlarda kullanılacak suyun yarısını karşılamak zorunda olacak.
Birçok ülkede yağmur ve gri su sistemleri uzun süredir teşvik ediliyor veya zorunlu tutuluyor. Almanya bu sistemleri kullanan yapılara su faturasında indirim sağlıyor. İngiltere uygulamanın ilk yılında vergi avantajı sunuyor. Japonya, 30 bin metrekare üzerindeki tüm binalarda sistemi mecburi kılıyor. Yeni Delhi’de 100 metrekareden büyük tüm çatılarda yağmur suyu sistemi zorunlu. ABD’de 100 bini aşkın evde sistem farklı amaçlarla kullanılıyor. Avustralya yeni konut ruhsatı öncesi yağmur suyu sistemi kurulmasını talep ediyor. Singapur şehir su ihtiyacının yüzde 5’ini arıtılmış yağmur suyundan karşılıyor.
Türkiye’de ise 30 büyükşehirden 7’sinde yağmur suyu uzaklaştırma ayrık sistemi kullanılmaya başlandı. Bu şehirler arasında Ankara, Diyarbakır, İstanbul ve Kocaeli de yer alıyor. Ayrıca birçok fabrikanın topladığı yağmur sularını sulamada değerlendirdiği belirtildi.
